HAMSTRİNG ZORLANMASI(ARKA ADELE YIRTIĞI)

Hamstring (arka adele yırtığı) nedir ? Nasıl iyileşir ?

ARKA ADELE YIRTIĞI

Hamstring kası (arka üst adele) biceps femoris, semitendinosus ve semimembranosus isimli 3 kastan oluşan kas grubunun ismidir.  Arka adele yırtığı kası oluşturan kas liflerinin mekanik strese bağlı kopmasına denir ve kopan kas liflerinin miktarına göre grade 1,2,3 olarak tanımlanır. 

Arka adele yırtılması (hamstring yırtılması) türkçede  kas yırtılması olarak tanımlasada yırtılan kas değil , kası oluşturan liflerin kopmasıdır. (bir nevi ipi oluşturan iplikçiklerin kopmasıdır ipin kopması veya yırtılması değil)

Arka adele yırtığı (hamstring kas yırtılması) genellikle spor aktivitelerinde meydana gelir. Arka adele yırtığı sprint atma, zıplama, spor dalına göre değişen hızlı hareketler esnasında, özellikle futbolda ani hareketlerde, ayağın aniden yukarı kaldırılmasında ve arka adele(hamstring kasının) egzantrik kontraksiyonu esnasında meydana gelir. Arka üst adele yırtığı (hamstring yırtığı) temas sporlarının yanında su kayağında , bisiklet ve dövüş sporlarında da sık görülmektedir.

Yazının devamında Hamstring yırtığı (arka adele yırtığı) nasıl anlaşılır, arka adele yırtığı kaç günde iyileşir, arka adele yırtığı egzersizleri,arka adele yırtığı belirtileri, arka adele yırtığı tedavisi hakkında herşeyi ve daha fazlasını bulabilirsiniz.

Arka adele yırtığı nasıl anlaşılır ? ( Hamstring yırtığı nasıl anlaşılır ?)

Arka adele yırtığı (hamstring kas yırtılması) aktivite esnasında arka adele de gerilme, hamstring kasının toplanması, arka adelede (hamstring kası) batma hissi ve arka adelede ağrı ile tarif edilir. Arka adele yırtığının seviyesine göre hamstring kasının görevi olan diz fleksiyon(dizin bükülmesi) hareketinde , ayakkabı çıkarma hareketinde ve tek ayak çömelme hareketlerinde ağrı olması arka adele yırtığını klinikte anlaşılma yöntemidir. 

Arka adele yırtığı (hamstring yırtılması) yaralanmanın şiddetine göre 3 grupta incelenir ve farklı hamstring yırtılması belirtileri gösterebilir.

Grade 1 arka adele yırtılması : Arka adeleyi oluşturan liflerden çok az kısmının kopması ile oluşan hamstring yırtığıdır. Grade 1 hamstring yırtığında kas kuvvetinde ve gücünde etkilenme çok nadir olup, spor esnasında oluşan grade 1 kas yırtığı spor aktivitesinin durmasına yol açmaz. Genellikle spor sonrası arka adelede ağrı ile kendini belli eder. Grade 1 kas yırtığında arka adelede çok az ödem oluşur, yürümede ağrısız olup, koşma ve germede ağrı oluşabilir.

Grade 2 arka adele yırtılması : Hamstring kasını oluşturan kas liflerinin yarıya yakının kopması sonucu oluşur. Grade 2 arka adele yırtılmasının oluştuğu anda arka adelede ani bir ağrı, çekme ve batma hissi oluşur. Yürüme ağrılıdır. Öne doğru eğilindiğinde veya dizi bükmede arka adelede ağrı hissedilir. Grade 2 arka adele yırtılması sonucunda arka adelede ödem ve kanama gözlemlenip, dirençli diz fleksiyon hareketi ağrılı ve zayıftır.

Grade 3 arka adele yırtılması : Arka adeleyi oluşturan kas liflerinin yarısından fazlası veya tamamının kopması sonucu oluşur. Tüm kas liflerinin kopması genellikle kas-tendon kavşağında gözlemlenip tendonda tam bir kopma gelişir. Grade 3 arka adele yırtılması sonucu adım dahi atılamaz. Arka adele yırtığına bağlı ödem ve kanama cilt yüzeyinden gözlemlenebilir.

Arka adele yırtığı (hamstring yırtılması) klinik tetkiklerin yanında MRI  ve ultrason çekilmesi ile anlaşılır. MRI ve ultrason çekilmesi ile ödem ve kanamanın boyutuna göre yırtığın seviyesi belirlenir. 

ARKA ADELE YIRTIĞI (HAMSTRING YIRTILMASI) BELİRTİLERİ 

Arka adele yırtığı belirtileri genellikle arka adelede dokunma veya basma ile veya stabil dururken ağrı , arka adelede batma ve gerilme hissinin yanında spesifik bazı hareketlerde ağrı ile karakterizedir.

Arka adelede grade 1 seviyesinde sadece bazı hareketlerde ağrı gözlemlenirken yürüme ve günlük işlerde arka adelede ağrı hissi pek gözlenmez. Sadece spor aktivitelerinde ağrı gözlemlenirken, grade 2 kas yırtığında germede, öne eğilmede ve yürüyüşte ağrı olmaktadır. 

Arka adele yırtığının seviyesine göre belirtiler ve ağrı olan hareketler değişkenlik göstermektedir.

Arka adele yırtığının anlaşılmasını sağlayan hareketler : 

Puranen-Orava testinde kalça 90 fleksiyonda, diz tamamen ekstansiyonda olup ayak sert bir zemine dayalıdır. Öne doğru eğilme veya hareket esnasında ağrı gelişimi hamstring yırtığının göstergesidir.

Videodaki gibi sırtüstü uzanıp arka adelenin videodaki gibi gerilmesi ile arka adelede ağrı ve batma hissi hamstring yırtığının göstergesidir.

Videodaki gibi sırtstü yatılarak kendi başınıza yapabileceğiniz hamstring germe testleri esnasında arka adelede ağrı ve batma ( gerilme hissi değil) arka adele yırtığının belirtisidir.

Kas çekmesi berirtileri hakkında daha fazla bilgi için tıklayın.

ARKA ADELE YIRTIĞI KAÇ GÜNDE İYİLEŞİR ? 

Grade 1 arka adele yırtığı 0- 2 hafta arasında iyileşir.

Grade 2 arka adele yırtığı 3- 6 hafta arasında iyileşir.

Grade 3 arka adele yırtığı 3 hafta – 6 ay arasında iyileşir. 

Kas yırtıkları tedavisi hakkında herseyini öğrenmek için tıklayın

Arka Adele Yırtığı Risk Faktörleri ? Arka Adele Yırtığı Neden Olur ?

  • yaş 
  • önce geçirilmiş arka adele yırtığı
  • arka adele esnekliğinin azalması
  • arka adele aktivasyonundaki değişimler
  • yorgunluk
  • zayıf core stabilitesi
  • kas kuvveti zayıflığı
  • önceden geçirilmiş baldır yırtığı
  • önceden geçirilmiş diz yaralanması
  • osteitis pubis
  • sıkı kalça fleksörü
  • çok esnek quadrices kası
  • aşırı lordoz
  • bel patolojisi

Arka adele yırtılması birçok faktöre bağlı olduğu gibi iyileşmeside birçok faktöre bağlıdır. Önceki yaralanmalar, spesifik kas gruplarının esnekliği ve kuvveti arka adele iyileşmesinde hayati öneme sahip olup arka adele yırtığının doğru tedavi edilmesi sonradan oluşabilecek yaralanmaları önleme açısından çok önemlidir. Bu yüzden özellikle sporcularda görülen arka adele yırtılması kendi haline bırakılmamalı mutlaka profesyonel olarak doğru şekilde tedavi edilmelidir.

ARKA ADELE AĞRISI HER ZAMAN ARKA ADELE YIRTIĞI DEĞİLDİR !

Arka adele ağrısı herzaman arka adele yırtığı ile karakterize değildir. Arka adele yırtığı olmaksızın birçok yaralanma ve etmen arka adele ağrısına ve arka adele yırtığına benzer semptomlar verebilmektedir. Adduktor kas yırtığı, avülsiyın yaralanmaları , lumbosakral ağrı sendromu, priformis sendromu, sakroiliak eklem disfonksiyonu, siyatik sinir sıkışması,hamstring tendinopatisi ve iskial bursit arka adele yırtığı olmadan arka adele ağrısına neden olabilir.

Ayrıca M.Gracilis, M.Adductor Magnus ve Longus kaslarının yaralanması arka adelede ağrıya neden olmaktadır. Bu yüzden yukarıda belirtilen klinik testler ve MRI değerlendirilmesi iyi yapılmalıdır.

Hamstring yırtığının değerlendirildiği skalalar

  • The FASH: Functional assessment scale for acute Hamstring injuries
  • LEFS: Lower Extremity Functional Scale
  • SFMA: The Selective Functional Movement Assessment 
  • PSFS: Patient Specific Functional Scale
  • VAS: Visual Analog Scale
  • NPRS: Numerical Pain Rating Scale

ARKA ADELE YIRTIĞI TEDAVİSİ

Arka adele yırtığı tedavisi kişiden kişiye değişmektedir. Tedavi öncesi sporcunun ayrıntılı değerlendirilmesi, kas kuvveti, fonksiyonel yetenekleri ve etkilenen diğer yapılar ayrıntılı şekilde analiz edilmeli bu doğrultuda arka adele tedavisi yapılmaldır. Bunun nedeni hamstring yaralanmasının en sık nükseden yaralanmalardan biri olması ve sporcularda çok fonksiyonel olmasından dolayıdır.

Arka adele yırtığında doğru zamanda uygulanan lenf drenaj masajı, fasyal gevşetme, skar doku masajı, yumuşak doku mobilizasyonu, egzantrik kuvvet çalışmaları ve kuru iğneleme yöntemi arka adele yırtığı tedavisinde kullanılan fizik tedavi yöntemleridir. 

Son yıllarda özellikle yurtdışı spor klüplerinde kullanılan EPI terapi yöntemi arka adele tedavisinde ödem ve kanamanın hızlı şekilde tedavisinin yanında arka adele yırtılmasına bağlı oluşan skar dokunun temizlenmesinde etkin rol oynaması dolayısıyla hamstring tedavisinde en güncel tedavi yöntemlerinden biride EPI tedavisidir. EPI tedavisi arka adele kas yırtığını en hızlı ve güvenilir şekilde tedavi etmenin yanında arka adele ağrısını ilk seansta %60 oranında azaltmakta, spora ve aktiviteye erken dönüşü sağlamaktadır.

Arka adele yırtığının tedavisinde egzersizler ve kuvvetlenme tedavi kadar önemlidir. Sadece alt ekstremite değil gövde, sırt kasları , üst ekstremite kaslarının stabilizasyonu arka adele yırtığının tekrarlamasının önlenmesinde ilk sırada yer alır.

Arka adele yırtığı tedavisinde ilk 4 gün sıkı bir kompresyon bandajı yapmanız veya baldırlık kullanmak

Yaparken arka adelede ağrıya neden olan aktivite ve hareketlerin yapılmaması, ağrıya neden olmayan hareket ve aktvitelerin yapılması 

Çok şiddetli ağrı yoksa buz ve antiinflamatuar ilaçların kullanılmaması arka adele yırtığının sağlıklı bir şekilde iyileşmesini sağlıyacaktır. 

Aşağıdaki arka adele kas yırtılması tedavisi egzersizleri hamstring yırtığının iyileşmesini, ödem ve kanamanın azaltılmasını sağlıyacaktır. Bu yüzden aşağıdaki egzersizlerden ağrınızı arttırmayan, yaparken ağrınızın olmadığı egzersizleri yapmanız kas yırtığının sağlıklı şekilde iyileşmesini sağlıyacaktır.

Arka adele yırtığında ilk 4 gün egzersizleri

Ağrısız yapacağınız bu egzersizler lenf dolaşımını uyararak ödem ve kanamanın azalmasını sağlıyacaktır.

Arka adele yırtılması tedavisi 5. gün egzersizleri

20 tekrar

Arka adele yırtılması tedavisi germe egzersizleri

Germe egzersizleri en gergin pozisyonda 15 saniye kalınarak 5 tekrardan oluşmalı ve egzersizler esnasında ağrı olmamalı.

5-10 gün

 

10. gün sonrası alt ekstremite kuvvetlendirme egzersizleri

PROFESYONEL HAMSTRING REHABİLİTASYON PROGRAMI

Arka adele yırtığı tedavisi hakkında daha fazla bilgi için tıklayın

 

 

         

İLETİŞİM ve RANDEVU 

UZMAN SPOR FİZYOTERAPİSTİ MUHAMMED BÜYÜKDEMİR

tedavihareketleri@gmail.com

                                              

 

 

 

Bunları da sevebilirsiniz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir